جمعه, ۲۴ مرداد , ۱۳۹۹

ناسا نفس زمین را می‌شمارد - گفتمان علمی فرهنگی دانشگاه گلپایگان

ناسا نفس زمین را می‌شمارد

imageماهواره ناسا چشم‌اندازی جدید و بی‌سابقه را از چگونگی جریان یافتن گاز دی‌اکسید کربن در میان اتمسفر زمین ارائه داده‌است.

براساس گزارش ساينس، اين ماهواره كه OCO يا رصدخانه مدارگرد كربني نام دارد، رفتار اين گاز را در دوره سال‌هاي ۲۰۱۵-۲۰۱۶، دوراني كه زمين با پديده عظيم ال‌نينو مواجه شد نيز تحت نظر داشت. ال‌نينو پديده‌اي آب و هوايي است كه ميزان دي‌اكسيد كربن را در هوا افزايش مي‌دهد.

ماهواره سازمان فضايي آمريكا توانست چگونگي كنترل شدن اين افزايش دي‌آكسيد كربن به واسطه گرم شدن جنگل‌هاي گرمسيري و بروز خشكسالي را به نمايش بگذارد. قابليت جنگل‌ها در كاهش ميزان دي‌اكسيد كربني كه بخشي از آن نيز به واسطه فعاليت‌هاي انساني توليد شده‌بود، تا پيش از آن به شدت دست‌كم گرفته شده‌بود.

اين اطلاعات پيامد‌هاي قابل توجهي دارد زيرا انتظار مي‌رود موقعيت‌ها و پديده‌هاي مرتبط با ال‌نينو تحت تاثير گرمايش جهاني به رويداد‌هاي رايج‌تر تبديل شوند.

به گفته اسكات دنينگ يكي از محققان دانشگاه كلرادو، در آينده آب و هوا شباهت بيشتري به ال‌نينوي اخير پيدا خواهد كرد، مشكل اينجاست كه زمين ممكن است بخشي از قابليت‌هاي حذف دي اكسيد كربن خود را از سوي جنگل‌هاي گرمسيري از دست بدهد و به اين شكل حجم دي‌اكسيد كربن با سرعت بيشتري در اتمسفر افزايش پيدا مي‌كند و اين رويداد نيز خود به گرماي بيشتر زمين منجر خواهد شد.

ال‌نينوي سال ۲۰۱۵-۲۰۱۶ يكي از قدرتمند‌ترين ركورد‌ها در افزايش سطح گاز دي‌اكسيد كربن را ثبت كرد. ميزان تراكم اين گاز معمولا در اتمسفر سالانه دو بخش در ميليون از حجم مولكول‌هاي هوا افزايش پيدا مي‌كند، حجمي برابر چهار گيگاتن دي‌اكسيد كربن اضافه. اما در ال نينوي دوره گذشته ميزان افزايش اين گاز به ۶ گيگاتن رسيد،‌حجمي كه طي ۲۰۰۰ سال گذشته در زمين بي‌سابقه بوده‌است.

نكته قابل توجه اين بود كه ميزان دي‌اكسيد كربن ناشي از فعاليت‌هاي انساني در اين دوران ثابت باقي مانده بود،‌و اين به آن معني است كه بخشي از فرايند‌هايي كه به صورت طبيعي دي‌اكسيد كربن اتمسفر زمين را كاهش مي‌دهد، دچار نقص شده‌است.

قابليت ماهواره OCO در رديابي دي‌اكسيد كربن و حس كردن ميزان فتوسنتز گياهان از اتمسفر زمين پاسخ‌ اين معما را كشف كرد. اين ماهواره نشان داد بزرگترين خشكسالي در آمريكاي جنوبي باعث محدود شدن قابليت گياهان در جذب دي‌اكسيد كربن شده‌است.

در آفريقا افزايش دما باعث افزايش فرايند تجزيه مواد گياهي شده و دي اكسيد كربن بيشتري به اتمسفر وارد شده‌است و در آسيا شرايط به شدت خشك به شكل گيري آتش‌سوزي‌هاي وسيع به ويژه در منطقه اندونزي دامن زده‌است و آتش‌سوزي‌هاي وسيع نيز حجم بزرگي از اين گاز را وارد اتمسفر مي‌كنند، حجمي كه ممكن است طي هزاران سال به تدريج وارد اتمسفر شود.

به گفته دانشمندان تا پيش از بررسي داده‌هاي اين ماهواره، تصور براين بود كه فرايندي يكپارچه به افزايش سطح دي‌اكسيد كربن منجر شده‌است اما اكنون مشخص شده‌است كه هرمنطقه رفتاري متفاوت از خود بروز داده و تاثير هر منطقه در كنار تاثير ديگر مناطق به انتشار دي‌اكسيد كربن بيشتر در اتمسفر منجر شده‌است.

ماهواره OCO در رديابي دي‌اكسيد كربن از دقت بسيار بالايي برخوردار است،‌اما محدود نجسسي آن بسيار باريك، به اندازه ۱۰ كيلومتر است. از اين رو اروپا درتلاش است با ارسال گروهي از ماهواره‌ها به نام سنتينل ۷  دي‌اكسيد كربن را در محدوده‌اي وسيع‌تر و با دقتي بيشتر تحت نظر بگيرد.

منبع: همشهری آنلاین

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.